طراحی و تبیین مدل مزیت رقابتی مبتنی بر هوشمندی سازمانی در سازمان‌های دانش بنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد دانشکده مدیریت دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشجوی دکتری مدیریت سیستم دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

مدیریت سرمایه‌های دانشی و توانایی‌های ذهنی سازمان و مفاهیم راهبردی مربوط به آن، به عنوان اجزا و عناصر مهم بقای سازمان و حفظ موقعیت رقابتی آن در عصر حاضر مورد توجه قرار گرفته اند. در سازمان‌های دانش بنیان مهمترین سرمایه سازمان، دانش بوده و موفقیت سازمان‌ها به توانایی آن‌ها در ایجاد، کسب و بهره گیری و انتقال دانش و سرمایه‌های دانشی بستگی دارد. از این رو سازمان‌ها برای اینکه بتوانند از فرصت‌های پیش آمده در محیط پویای کنونی استفاده کرده و مزیت رقابتی کسب کنند، باید منابع دانشی و توانایی‌های ذهنی خود را به صورت اثر بخش مدیریت کنند. هوش سازمانی تحت عنوان «بکارگیری توان فکری سازمان برای دستیابی به رسالت و مأموریت در محیط رقابتی»، تعریف می‌شود.(Albrecht, K., 2010) هدف این تحقیق شناسایی عوامل موثر بر مزیت رقابتی مبتنی بر هوشمندی سازمانی بر اساس مولفه‌های سازمان‌های دانش بنیان می‌باشد.واحد تجزیه و تحلیل و جامعه آماری این تحقیق شامل اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های سطح استان لرستان می‌شود. حجم نمونه انتخابی بر اساس یک قاعده به منظور انجام تحلیل عامل تایید‏ی، تعداد اعضای نمونه 330 نفر تعیین شده است. تحلیل یافته‌های بخش ساختاری مدل، نشان می‌دهد که 66 درصد از مزیت رقابتی در سازمان‌های دانش بنیان از طریق سازه هوشمندی انسانی و 61 درصد آن از طریق هوشمندی ساختاری تبیین می‌شود. همچنین استراتژی‌های دانش با ضریب تشخیص 40 درصدی و 48 درصدی مهم ترین شاخص اثر گذار بر هوشمندی ساختاری و هوشمندی انسانی محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing and Describing the Model of Competitive Advantage based on Organizational Intelligence in Knowledge-Based Organizations

نویسندگان [English]

  • Gholamali Tabarsa 1
  • Ali Rezaeian 2
  • AmirHoushang Nazarpouri 3
1 Associate Professor, Faculty of Management, Shahid Beheshti University
2 Professor, Faculty of Management, Shahid Beheshti University
3 PhD Student of System Management, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Managing knowledge assets, organizational intellectual capabilities and strategic concepts of these capabilities have been addressed as important elements of organizational survival and competitive advantages. In knowledge-based organizations (KBOs), knowledge is the main organizational asset, and organizational success depends on the ability of creation, obtaining, implementing and transferring the knowledge and intellectual assets. Thus, for taking benefit from the opportunities in dynamic environment and obtaining competitive advantage, organizations should manage knowledge and intellectual assets. Organizational intelligence (OI) is about using intellectual abilities of organization for obtaining the mission and objectives in competitive environment. The purpose of this study is to determine factors influencing competitive advantage of KBOs based on OI. Statistical population of this study includes the faculties of universities in Lorestan. Based on factor analysis (FA), sample size has been estimated as 330 faculties. Findings imply that 66% and 61% of competitive advantage in KBOs have been described by structural intelligence factor and human intelligence factor, respectively. Also, knowledge strategies with 40% and 48% of R square coefficient have had the highest influence on structural and human intelligence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human intelligence (HI)
  • Structural intelligence (HI)
  • Knowledge-based organizations (KBOs)
  • Knowledge communities
  • Intellectual capitals
  • Competitive intelligence

1-      اصغر، زنگویی نژاد. ابوذر، (1387)، "طراحی مدل هوشمندی رقابتی مبتنی بر هوشمندی ساختاری-سازمانی"، فصلنامه پژوهش‌های بازرگانی، شماره 49، زمستان 1387

2-      منوریان. عباس، عسگری. ناصر، " سازمان در عصر صنعت، اطلاعات و دانایی"، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1388.

3-      کلانتری. خلیل، "مدلسازی معادلات ساختاری در تحقیقات اجتماعی-اقتصادی"، انتشارات مهندسین مشاور طرح و منظر، چاپ اول، 1388

4-      رضائیان. علی، لشکربلوکی. مجتبی، "هوشمندی رقابتی و تصمیم گیری استراتژیک"، چشم انداز مدیریت بازرگانی، شماره2، پیاپی25، تابستان 1389.

  1. .                    اصغر، زنگویی نژاد. ابوذر، " طراحی مدل هوشمندی رقابتی مبتنی بر هوشمندی ساختاری سازمانی"، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره49، زمستان 1387.

5-      علی اکبر، صالحی. علی، "مدیریت دانش"، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور، 1390

6-      امیر بابک، وفایی نیا. مژگان، عطار. یاسمین، "بررسی تاثیر و نقش هوش سازمانی بر هوشمندی رقابتی"، اولین همایش ملی هوش سازمانی، 29و30 آذر 1389

7-     Rouach, D., &Santi, P. (2001); "competitive intelligence adds value", European management journal. 19(5), pp. 200-224.

8-     Gabbar, H. (2007), “Intelligent topology analyzer for improved plant operation”, Industrial Management & Data Systems, Vol. 107 No. 2, pp. 229-50.

9-     Nasabi, Narjes Al-Sadat,.Safarpour , Ali Reza (2009). Key Factors in Achieving to an Intelligent Organization in the View of Employee in Shiraz University of Medical Science in 2008. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 3(4): 3492-3499,

10- Albrecht, K., (2010), "the power of minds at work: organizational intelligence in action", American Management Association

11- Friedman,G., M. et al, (2006). The Intelligence edge, Random House UK Ltd.

12- Weis, S., Sub, H. (2007); "Reviving the search for social intelligence-A Multitrait-Multi method study of its structure and construct validity", personality and individual differences, 42, pp.3-14

13- Alon, I., Higgins, M. (2005); "Global Leadeship Success Trough Emotional & Cultural intelligence", Bussiness Horizons, 48, pp.501-512.

14- Jureskog, KG and Sorbon, D. (2009), LISREL 7: a guide to the program and applications. Chicago: SPSS Inc.

15- Elkjare, B. (2008) the school as community of engaged learners; Palo Alto, CA: LRI, Working paper.

16- Gupta .A. and Macdaniel. J (2009)."Creating competitive advantage by effectively managing knowledge: a framework for knowledge management. Journal of knowledge management practice.Vol.3, NO.2.

17- Hinton, R., Brownlow, C., Mcmurray, I., Cozens, B. (2004); "SPSS explained", Routledge: Taylor and francis group.

18- Bagozzi, R.P. and Y. Yi. (1988). On the evaluation of structural equation models, Journal of academy of marketing science, 16: 74-94.

19- Maccallam, R.C. Browne, M.W. and Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of Sample size for covariance structure Modeling. Psychological methods, P. 136.

20- Deschamps, J. & Nyack, P. R., (1995), "product Juggernauts- how companies mobilize to generate a stream of market winners, Harvard business school press.

21- Wang Catherine. L., Ahmed Perveiz, K., (2003) "structure & Structural dimensions for knowledge-based organizations, measuring business excellence, vol. 17, issue 1:12.

22- Nonaka, I, (1994). A dynamic theory of organizational knowledge creation, organizational science. 5(10, 14-37

23- Conger J. A. , and kanungo, R. N (1988). "The empowermrnt process." Academy of management. Management journal, 15, 53-61.

24- Davenport, T.H. &Prusak, L. (2001), working knowledge: how organizations manage wath the know, boston, Massachusetts, Harvard business school press.

25- Fuld, L. M, (1995), "monitoring the competition: finding out wath is really going over there", New York: John Wiley.

26- Dishman,P., Pearson, T. (2003), "assessing intelligence ass learning within an industrial marking group: a pilot study", industrial marketing management, 32, pp. 615-620.

27- Roudriguez, M. A., Ricart, J. E., Sanchez, P. (2002); "sustainable development and the sustainability of competition advantages", creativity and innovation management, 11(3). Pp 53-78.

28- Pelsmacker, D. Muller, M. Vivers, W. Saayman, A. cuyvers, L.&Jeyers, M.(2005); "competitive intelligence practices of south African & Belgian exporters", journal marketing intelligence & planning, vol. 23, No. 6, pp. 606-620.

29- Viviers, W. Saayman, A. Mullern& Luce, M. (2005), enhancing a competitive intelligence culture in south Africa", journal of social economics, vol. 32. No. 7.

30- De Toni, A. &Tonchias, S.,"strategic planning and firms competencies", international journal of operation and production management, vol. 23, No. 9, 2003.

31- Hao Ma. "creational preemption for competitive advantages", management decision, vol. 37, no. 3, 1999.